Kategori arşivi: Genel

İdare Hukuku: Organik ve Fonksiyonel Anlamda İdare

İdare, bir örgütü ve bu örgütün faaliyetlerini ifade eder. İdare hukukunun konusu özel idareler değil devletin idaresi olan kamu idaresidir. Kamu idaresi, özel idarelerden farklı olarak özel yararı değil kamu yararını amaçlar ve kamu gücüyle donatıldığı için özel kişiler karşısında üstün konumdadır ve serbestlik ilkesine değil kanuna bağlılık ilkesine göre hareket eder.

(Bu makale, İlker Aksoy’un “Türk Hukuku” kitabından bir alıntıdır.)

Organik (Yapısal) Anlamda İdare:Yasama organından ayrılır, çünkü yasama organı TBMM’dir. TBMM, organik anlamda idare organı değildir. Yargı organından ayrılır, çünkü yargı organı bağımsız mahkemelerdir. Bağısız mahkemeler organik anlamda idare organı değildir. İdarenin bir kısmı, yürütme organının içinde yer alır ve yürütmenin yalnızca bir kısmını oluşturur, yürütme organının tamamı idare organı değildir. İdare, yürütme organının Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlar dışında kalan kısmını oluşturur.

Fonksiyonel (İşlevsel) Anlamda İdare

Yasama Fonksiyonu:İdarenin tüzük ve yönetmelik çıkarmak gibi bazı işlemleri yasama işlemine benzeyebilir. Ancak TBMM tarafından yapılmayan mevzuat işlemleri yasama işlemi sayılmaz, idari işlem sayılırlar. Tam tersi olarak; TBMM içinde çalışan personel ile ilgili işlemler de TBMM bünyesinde yapılıyor olsa da, yasama işlemi değil, idari işlemlerdir.

Yargı Fonksiyonu:Yargı organlarının, yargısal faaliyetleri yargı işlemi oluyorken, örneğin mahkemelerin yazı işleri personeli ile ilgili işlemleri, yargı organı içinde yapılıyor olsa da fonksiyonel olarak idari işlem sayılırlar. Tam tersi olarak; idare organlarının yargı faaliyetine benzeyen, örneğin disiplin yargılaması gibi, işlemleri de yargısal değil, idari niteliktedir.

Yürütme Fonksiyonu:Yürütme organı içindeki tüm işlemler idari işlem sayılmazlar. Siyasi kararlar ile yasama veya yargı fonksiyonuna dâhil olan işlemler idari işlem olamazlar. Örneğin, Cumhurbaşkanının, çıkarılan yasayı veto etmesi yasama fonksiyonu ile ilgili bir işlemdir ve idari işlem olamaz. Örneğin, bakanların atanması veya Başbakanın görevlendirilmesi gibi işlemler siyasi işlemlerdir.

Bir işlemin idari bir işlem olup olmadığına fonksiyonel anlamda; bir organın idari bir organ olup olmadığına organik anlamda bakılması gerekir.

Reklamlar

Çoğunlukçuluk ve Çoğulcu Demokrasi ile İstikrar ve Adalet

İstikrar gerekçesini adaletten daha önemli görenlere, 1961 Anayasasından önce istikrar güdüsüyle uygulanıyor olan Çoğunlukçu Seçim Sistemini hatırlatmak gerekir. 1961 öncesinde, bir seçim bölgesinde birinci olan parti, o bölgedeki bütün milletvekillerini alıyordu. 2011 Seçimlerinde Eskişehir’de, AKP yüzde 44 oy ile 3, CHP yüzde 36 oy ile 2, MHP ise yüzde 15 oy ile 1 milletvekili çıkarmıştı. Eğer 1960 yılından önce uygulanan sistem uygulanıyor olsaydı; 2011 Seçimlerinde Eskişehir’de AKP 6 milletvekilinin tamamını alacak, CHP ve MHP ise hiç milletvekili çıkaramayacaktı. Bunu ülkenin tamamında düşünüldüğünde, 1960 öncesinde ülkemizde bu sistemin uygulandığı gerçeğini görüldüğünde, istikrar gerekçeli çoğunlukçuluğun adaletten ve demokrasiden ne kadar uzak olduğu açıkça görülüyor. Okumaya devam et Çoğunlukçuluk ve Çoğulcu Demokrasi ile İstikrar ve Adalet

Türkiye’de İki Partili Sistem

Ayrıca üzerinde durulması gereken bir başka gerçek var ki, ülkemizde özellikle mevcut iktidar partisi tarafından Amerika’daki gibi iki partili bir sistemin egemen olması sağlanmaya çalışılıyor, küçük partilerin taraftarlarının iki ana partiden biri altında birleşmesi isteniyor. Ülkemizde bu sistemin ancak bir sol, bir de sol olmayan parti şeklinde gerçekleşebileceği açıktır. Sosyolojik gerçekler göz önünde bulundurulduğunda da iki partili bir sistemde sol bir partinin iktidara gelmesinin mucize olduğu için, mevcut iktidar gibi sol olmayan parti bu sistemde müebbet iktidarda kalacaktır. Ülkemizde planlanan ve gerçekleştirilmek istenen plan budur. Fakat Amerika’da uygulanan bu sistemin ülkemizde gerçekleşmesi mümkün değildir. Çünkü ülkemizde, iki ana partide birleştirilemeyecek kadar çok sayıda ana düşünce akımı bulunuyor. Okumaya devam et Türkiye’de İki Partili Sistem

Yönetimde İstikrar ve Temsilde Adalet İkileminde Öncelik

İstikrar tabii önemlidir, ancak milli irade ve adalet daha önemlidir! Milli iradeye ve adalete aykırı bir istikrar, demokratik olmadığı gibi meşru bir istikrar da olmayacaktır. Daha az adaletli bir istikrardansa, daha az istikrarlı bir adalet tartışmasız daha erdemli bir sonuçtur. Okumaya devam et Yönetimde İstikrar ve Temsilde Adalet İkileminde Öncelik