Etiket arşivi: TBMM

İdare Hukuku: Organik ve Fonksiyonel Anlamda İdare

İdare, bir örgütü ve bu örgütün faaliyetlerini ifade eder. İdare hukukunun konusu özel idareler değil devletin idaresi olan kamu idaresidir. Kamu idaresi, özel idarelerden farklı olarak özel yararı değil kamu yararını amaçlar ve kamu gücüyle donatıldığı için özel kişiler karşısında üstün konumdadır ve serbestlik ilkesine değil kanuna bağlılık ilkesine göre hareket eder.

(Bu makale, İlker Aksoy’un “Türk Hukuku” kitabından bir alıntıdır.)

Organik (Yapısal) Anlamda İdare:Yasama organından ayrılır, çünkü yasama organı TBMM’dir. TBMM, organik anlamda idare organı değildir. Yargı organından ayrılır, çünkü yargı organı bağımsız mahkemelerdir. Bağısız mahkemeler organik anlamda idare organı değildir. İdarenin bir kısmı, yürütme organının içinde yer alır ve yürütmenin yalnızca bir kısmını oluşturur, yürütme organının tamamı idare organı değildir. İdare, yürütme organının Cumhurbaşkanı, Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlar dışında kalan kısmını oluşturur.

Fonksiyonel (İşlevsel) Anlamda İdare

Yasama Fonksiyonu:İdarenin tüzük ve yönetmelik çıkarmak gibi bazı işlemleri yasama işlemine benzeyebilir. Ancak TBMM tarafından yapılmayan mevzuat işlemleri yasama işlemi sayılmaz, idari işlem sayılırlar. Tam tersi olarak; TBMM içinde çalışan personel ile ilgili işlemler de TBMM bünyesinde yapılıyor olsa da, yasama işlemi değil, idari işlemlerdir.

Yargı Fonksiyonu:Yargı organlarının, yargısal faaliyetleri yargı işlemi oluyorken, örneğin mahkemelerin yazı işleri personeli ile ilgili işlemleri, yargı organı içinde yapılıyor olsa da fonksiyonel olarak idari işlem sayılırlar. Tam tersi olarak; idare organlarının yargı faaliyetine benzeyen, örneğin disiplin yargılaması gibi, işlemleri de yargısal değil, idari niteliktedir.

Yürütme Fonksiyonu:Yürütme organı içindeki tüm işlemler idari işlem sayılmazlar. Siyasi kararlar ile yasama veya yargı fonksiyonuna dâhil olan işlemler idari işlem olamazlar. Örneğin, Cumhurbaşkanının, çıkarılan yasayı veto etmesi yasama fonksiyonu ile ilgili bir işlemdir ve idari işlem olamaz. Örneğin, bakanların atanması veya Başbakanın görevlendirilmesi gibi işlemler siyasi işlemlerdir.

Bir işlemin idari bir işlem olup olmadığına fonksiyonel anlamda; bir organın idari bir organ olup olmadığına organik anlamda bakılması gerekir.